Alles in mijn kast

De film in het kort

Situatie 1 Anne woont zelfstandig

Anne (53 jaar) laat aan een vriend zien wat er in haar kasten ligt. Ze legt uit
wat je allemaal kan opruimen.

Situatie 2 Anne, duidelijk ouder en met dementie

De begeleidster klopt op de deur van Anne’s slaapkamer. Anne (62 jaar) staat geklemd tegen de deur van de kledingkast met haar vinger op haar mond. Ze wijst veelbetekenend naar de kastdeur. De begeleidster stelt haar gerust en uiteindelijk gaat Anne mee om te gaan ontbijten.

Alle beelden in deze casus zijn uit het leven gegrepen.

Thema

Het thema van deze lesbrief is hallucineren. Mensen met dementie zien, horen, ruiken of voelen soms dingen die er niet zijn. Die beleving kan fijn zijn, bijvoorbeeld mooie muziek. Maar ook eng. Er kan ‘iets’ zijn wat de aanleiding vormt voor de hallucinatie. Meer informatie vind je hier.

De casus ‘Ik ben Anne’ gaat in op haar levensverhaal en hoe de dementie begon (de weg kwijt). Hij geeft ook context aan de andere casussen, daarom is het raadzaam de film Ik ben Anne steeds opnieuw te bekijken.

Algemene vragen

  1. Wat zie je en wat valt je daarbij op?
  2. Wat kan er aan de hand zijn?
  3. Wat valt je op aan de reactie van de begeleidster?
  4. Wat valt je op aan de fysieke omgeving?
  5. Hoe kan je Anne helpen?

Deel deze casus met anderen

Verdiepingsvragen

  1. Wat zou de reden kunnen zijn voor Anne’s hallucinatie?
  2. Wat doet het met jou om Anne zo te zien?
  3. Hoe zou jij in deze situatie reageren?
  4. Heb je ervaringen die hierop lijken?
  5. Wat kan het met groepsgenoten doen als iemand met dementie hallucinaties heeft? Hoe kan je dat aan ze uitleggen?

Je kunt op verschillende manieren reageren als iemand met dementie hallucinaties heeft. De hallucinaties zijn het gevolg van hersenschade; dit hoort bij dementie-gerelateerde gedragsveranderingen. Blijf zelf rustig en ga niet mee in de angst. Soms helpt het om te praten over het onderwerp van de hallucinatie. Meer tips vind je hier.

Wat wel werkt of juist niet, is steeds weer anders en voor een deel onvoorspelbaar. De oplossing moet altijd bij jou als zorgverlener of mantelzorger liggen. Je komt steeds voor vragen te staan, vaak met ethische kanten.

Meer weten over omgaan met hallucinaties? In de Wegwijzer verstandelijke beperking en dementie vind je 100 praktijkvragen en antwoorden. Zo staat er op pagina 66-69 en 228-233 meer informatie over gedragsveranderingen en op pagina 234-237 over de impact op familie en begeleiders. Een papieren exemplaar is verkrijgbaar via reguliere boekhandels.

Stellingen

  1. Als iemand met een verstandelijke beperking een hallucinatie heeft, betekent het dat die persoon dementeert.
  2. Een hallucinatie zorgt niet alleen voor onrust bij de persoon zelf, maar ook altijd bij de mensen in de omgeving.
  3. Meegaan met de hallucinatie is de beste oplossing.
  4. Als iemand met een verstandelijke beperking een hallucinatie heeft, moet je uitleggen dat het niet klopt.
  5. Hallucinaties van iemand met dementie leiden altijd tot angsten.